#BTYR | Toeval Bestaat Niet

~ #BTYR, Back To Your Roots

.

Ik heb altijd gezegd dat ik niet in toeval geloof. Ik geloof er nog steeds niet in. Maar laatst was ik toch wel even overdonderd door een overload aan ‘toevalligheden’.

Ruim anderhalf jaar geleden ben ik begonnen aan de memoires van mijn Indische oma. Zij schreef haar herinneringen op, die ik vervolgens uittypte op mijn laptop. Maar zoals het wel vaker gaat met initiatieven waar je vol enthousiasme aan begint, raakte ook dit initiatief vrij snel in de slop.

Maandenlang lag er een hoofdstuk klaar om uitgetypt te worden, maar ik stelde het steeds uit. Totdat ik enkele weken geleden de papieren weer uit de map trok en als een razende begon te typen. Het was tijd. Waarvoor wist ik niet precies. Maar het was tijd.

Al druk typend waande ik mij in de binnenlanden van Tana Toraja en in de straten van Makassar op het huidige eiland Sulawesi (toen heette het eiland nog Celebes).

Het was tijd. Waarvoor wist ik niet precies. Maar het was tijd.

[Tweet bovenstaande quote]

En ineens zag ik daar een berichtje op Twitter. Iemand had het oude huis van haar vader opgezocht via Google Maps. In Makassar, niet zo ver van waar mijn vader, met zijn ouders en broertjes en zusjes, rond dezelfde tijd had gewoond. Vervolgens kreeg ik een berichtje via Facebook van weer iemand anders. Misschien waren wij wel familie, en of ik naar een stukje stamboom van de familie Rugebregt wilde kijken?

Ja hoor, en prompt spotte ik daar de naam mijn overgrootvader, een man waar bijna niemand iets over weet. Filip Hendrik Ferdinand Rugebregt, die tijdens de Japanse bezetting zijn dood vond als krijgsgevangene op het vrachtschip de Junyo Maru, nadat het schip in 1944 getorpedeerd werd met 5600 doden als gevolg.

Ik besloot mij aan te melden bij een groep op Facebook die zich bezighield met de stamboom van mijn familie, en kwam via via uit bij een (vermeende) foto van mijn overgrootvader.

De memoires © L. Rugebregt 2013

De memoires © L. Rugebregt 2013

Maar iets zei mij dat die foto niet klopte. De man op de foto was niet de man die ik als klein kind op een andere foto had gezien. Een foto die mijn (reeds overleden) opa toen aan mij liet zien, en waarop een slanke man met een dun omhoog gekruld snorretje, in uniform met geweer stond. Een foto die mijn oma niet meer terug kan vinden en mijn vader ook niet.

Ik vraag mij af, is het tijd om in de familiegeschiedenis te duiken? Of zit er misschien iets anders achter? Of misschien ook wel helemaal niets? Maar toeval? Ik weet het niet…

Dream On & Write On
Liz

~ Geloof jij in toeval? ~

.

LIKE & FOLLOW 2Z1G
Facebook | Twitter | Pinterest | About.me | Instagram W& | Instagram Liz

.

#BTYR | Onthulling Indische Tantes

.

“Een monument van de gewone mens,
van de Indische tante die berooid is achtergebleven,
maar haar schouders eronder zette en doorging.”
~ Yvonne Keuls

.

Briesend stond ik afgelopen zaterdag op Utrecht CS. Er reden geen treinen tussen Utrecht en Den Haag! Geen treinen?! Geen treinen?!?!?! Wist de NS dan niet dat er een standbeeld onthuld moest worden aan het Frederik Hendrikplein in Den Haag, en dat ik, dat WIJ, daar bij MOESTEN zijn?! Uhm, nee, en al zou de NS het wel geweten hebben, het zou ze ‘wurst’ wezen… maar goed, die lusten wij zelfs rauw als het moet 😉

Een feestelijke onthulling © L. Rugebregt  2Z1G 2013

Een feestelijke onthulling © L. Rugebregt / 2Z1G 2013

Maandenlang hebben wij ons ingezet om ervoor te zorgen dat Indisch Nederland en andere kunstliefhebbers op de hoogte waren van Yvonne Keuls’ initiatief om een bronzen standbeeld van de “Indische Tantes” te realiseren in het Statenkwartier, dé Indische buurt van Den Haag. Vol enthousiasme zijn wij aan de slag gegaan om zoveel mogelijk donateurs te vinden die een donatie over wilden maken via de website VoorDeKunst.nl of via Doen Evenementen.

En het is ons gelukt! Ook al waren wij dan te laat (jam karet heet dat op z’n Indisch) aanwezig bij de onthulling van het bronzen standbeeld van de “Indische Tantes” afgelopen zaterdag. Het zonnetje scheen, Yvonne zat op haar praatstoel, er was muziek, genoeg drankjes en Indische hapjes (wij hebben ons o.a. tegoed gedaan aan snacks als lemper en risolles), iedereen was in een feeststemming en het gejuich en het geklap was tot in de wijde omtrek te horen toen de “Indische Tantes” onthuld werden door Yvonne Keuls en (wethouder van Cultuur) Marjolein de Jong die op haar loopkrukken aanwezig was – mijn sympathie had ze meteen ;).

De "Indische Tantes" @ Frederik Hendrikplein © L. Rugebregt  2Z1G 2013

De “Indische Tantes” aan het Frederik Hendrikplein © L. Rugebregt / 2Z1G 2013

In het bijzijn van een paar honderd betrokkenen, genodigden en belangstellenden stonden wij net zo hard te stralen als het zonnetje aan de blauwe hemel en voelden wij ons net dat beetje extra verbonden met onze Indische roots die nu verwezenlijkt waren in het brons door Loek Bos.

Het was een geweldige dag en natuurlijk wilden wij ter afsluiting ook nog even op de foto met ‘onze’ Indische Tantes:

Foto: Ellen Mierop

W&L | Foto: Ellen Mierop

Dream on & Write on
Liz

Meer “Indische Tantes” in de media en op het WWW: Omroep West, Den Haag Direct, Den Haag FMIndisch4Ever, Indonesië Actieforum, Fotogalerij Indonesië Actieforum. Aanvullingen? Zet ze in een comment onder dit bericht 🙂

.

~ Wie van jullie hebben ook Indische roots? ~

.

LIKE & FOLLOW 2Z1G
Facebook | Twitter | Pinterest | About.me | Instagram W& | Instagram Liz

.

Overigens… kun jij hulp gebruiken om eenzelfde initiatief en/of evenement te organiseren? Kijk dan vooral eens op onze pagina W&L en huur ons in!

.

Voorproefje onthulling Indische Tantes

.
Vandaag was dan eindelijk hét moment waar wij zo naar hebben uitgekeken: de onthulling van de “Indische Tantes” van Yvonne Keuls. Zoals jullie (wellicht) weten zijn wij lid van het Comité van Aanbeveling en waren wij verantwoordelijk voor de crowdfunding, social media en P.R rondom de “Indische Tantes”.

Aanstaande dinsdag zal er een verslag/(beeld)reportage verschijnen op 2Z1G van deze geslaagde dag. Nu alvast een voorproefje met de foto’s van Mylène Siegers en Patrick Wouters.

De Indische Tantes (c) Mylène Siegers

De Indische Tantes (c) Mylène Siegers

(C) Patrick Wouters

(c) Patrick Wouters

Zo! Dinsdag meer. En oh ja, klik vooral even op ‘W&L‘ rechts bovenin 😉 En nu op z’n Yvonne’s: “We gaan lekker nassen jongens!”

.

LIKE & FOLLOW 2Z1G
Facebook | Twitter | Pinterest | About.me | Instagram W& | Instagram Liz

.

#BTYR | Indië Herdenking met Babiche Keuls

.

~  #BTYR [Back To Your Roots]  

.

4 Mei kent natuurlijk iedereen als de dag waarop wij elk jaar het einde van de Tweede Wereldoorlog herdenken. Het einde van de oorlog in Nederland. Maar bijna niemand staat erbij stil dat de Tweede Wereldoorlog niet alleen in Europa woedde, maar ook in Zuid-Oost Azië waar Nederlands-Indië (het huidige Indonesië) bezet werd door Japan.

Gedurende de Japanse bezetting werden alle Europeanen (of personen met gedeeltelijk Europees bloed) gevangen gezet in zogeheten ‘interneringskampen’, ook wel bekend als ‘jappenkampen’ en te vergelijken met de concentratiekampen van de Nazi’s in Europa. Militairen (zoals de opa van Liselore) werden krijgsgevangenen van het Japanse rijk. De omstandigheden waaronder de geïnterneerden, krijgsgevangen én inheemse dwangarbeiders (romusha’s) moesten (over)leven en werken waren zo slecht dat velen de oorlog niet hebben overleefd.

Ook kinderen werden geïnterneerd met hun moeders (vrouwen en mannen werden gescheiden in verschillende kampen).  Jongens werden vanaf hun tiende jaar overgeplaatst naar  jongens- en/of mannenkampen waar zij werden behandeld als volwassen mannen met bijkomende dwangarbeid en lijfstraffen. Van een kindertijd was dus geen sprake tijdens de Japanse bezetting.

Gisteren, op 15 augustus (de dag dat Japan capituleerde in 1945), vond de jaarlijkse Indië Herdenking plaats bij het Indië Monument in Den Haag. Dit jaar stond in het teken van de ‘Japanse bezetting door kinderogen’. Onderdeel van het porgramma was een toespraak van Babiche Keuls, 17 jaar, die wij graag met jullie willen delen.

Babiche Keuls

Babiche Keuls 

Ik ben Babiche Keuls, ik ben 17 jaar en ik ben over naar 6 VWO.
Ik heb altijd in een veilige omgeving school kunnen volgen. School, voor iedereen in Nederland een normale zaak. Het is zelfs zo normaal dat veel kinderen zeuren over huiswerk dat te veel is, een leraar die te streng is en over te lange dagen op school. Om eerlijk te zijn ben ik zelf zo’n kind.
Nu probeer ik mij voor te stellen hoe het is om in een oorlog niet naar school te kunnen. Niet te kunnen zeuren over te veel, te lang en te streng en om achterstanden op te lopen die niet meer in te halen zijn.
Nou heb ik een leuke opa. Hij heet Rob Keuls en is in 1928 geboren in Batavia. Met opa kun je lachen, vooral als we met de hele familie aan tafel zitten en hij over zijn jeugd in Lawang, in Indië vertelt. De jongens Keuls – opa, zijn tweelingbroer en zijn oudste broer – gingen voor de oorlog in de weekenden met hun ouders de bergen in. Ze hadden een heerlijke jeugd. De ouders spraken vaak over hun toekomst, ze moesten later studeren in Holland, dokter worden, professor… of ingenieur. Maar eerst moesten ze in Indië de HBS afmaken.
Toen brak de oorlog uit. Op 8 maart 1942 was de overgave aan Japan. De vader van opa werd per schip getransporteerd naar het eiland Seram. Dat klonk erg ernstig, maar opa wist het verhaal van zijn vader weer erg leuk te vertellen, spannend was het allemaal!
Opa’s moeder ging naar het Lampersarikamp bij Semarang en opa en zijn tweelingbroer werden op transport gesteld naar het kamp Muntilan in Midden-Java. Daar deed opa niet moelijk over, hoewel dat toch erg moet zijn, afscheid nemen van je moeder als je maar veertien jaar bent. De oudste broer was een rebel, hij had een revolver gepikt en werd gesnapt en overgebracht naar het strafkamp Ngawi. Dat wist opa ook weer spannend te vertellen….!
De jongens hoorden niets meer van hun ouders tot 22 augustus 1945, de dag dat ze allemaal bevrijd werden uit hun kampen. Toen pas hoorden ze dat hun gezin geluk had gehad. Ze hadden verschrikkelijke dingen meegemaakt, maar ze leefden.
Maar ik zei al: ik heb een leuke opa. Hij vertelt nooit over de verschrikkelijke dingen die hij in het kamp heeft meegemaakt, hij legt liever de nadruk op de spannende gebeurtenissen. De echte verhalen kreeg ik pas kort geleden te horen. Mondjesmaat, want opa is en blijft met zijn 85 jaar een hele vrolijke jongen. Als je hem moet geloven had hij daar in het Jappenkamp een leuke tijd gehad. Maar toen ik bleef doorvragen werd er door opa een ander laatje opengetrokken.
Ja, die oudste broer van opa, was pas zestien jaar toen hij die revolver pikte. Hij werd afgevoerd naar de Lowokwaroe gevangenis. Daar werd hij door de Kempei Tai gemarteld en overgebracht naar het kamp Ngawi, waar de Jap hem voor straf aan zijn benen op hing.
Nou ja, en de vader van opa… die moest met 1000 man vliegvelden aanleggen. De helft verhongerde, kreeg dysentrie, ging dood… Ook niet bepaald een verhaal om samen aan tafel over te lachen.
Tja, en dan waren ze wel bevrijd op 22 augustus 1945, maar na een week brak de Bersiapperiode aan en werd de familie voor de tweede keer uit elkaar gerukt.
Opa en zijn twee broers verdwenen in het kamp Tawangargo, waar ze het heel slecht hadden. Honger, luizen, vervuiling, ziekte. Veertien maanden bleven de jongens in dat kamp. Pas op 7 oktober 1946 mochten ze Tawangargo verlaten. Met de trein werden ze naar Jakarta vervoerd. Daar werden ze ontluisd, ze kregen voor het eerst na al die jaren goed te eten en ze mochten zich douchen… Tenslotte kregen ze van het Rode Kruis eindelijk het bericht waarop ze zo lang gewacht hadden: OUDERS BEIDE IN LEVEN. OUDERS BEVINDEN ZICH IN HET ORANJE HOTEL IN SURABAYA.
De volgende morgen werden ze door hun ouders in de armen gesloten…
Een maand later vertrokken de jongens naar Nederland waar ze eind december 1946 aankwamen. Ruim vier jaar hadden ze geen school gehad. Hoe haal je zo’n achterstand in, als je ook nog eens in een berekoude winter terecht komt? De jongens, achttien en twintig jaar oud, gingen naar de overbruggings HBS en moesten in twee jaar tijd de hele HBS stof in zich opnemen, want hun examen was een gewoon examen. Daarom kregen ze bijna  tien uur per dag – ook zaterdag – les. En huiswerk maakten ze tot midden in de nacht.
Ik probeer me dat voor te stellen. Mijn opa, met zijn leuke verhalen over de oorlog, heeft dus een vroeger gehad dat niet te vergelijken is met de schooltijd die ik heb. Een uur les, een uur vrij omdat een leraar ziek is, wat huiswerk, maar nooit zoveel dat je niet uit kunt gaan. En als we naar ons gevoel “te veel” huiswerk hebben, of als we ons moeten inspannen voor een proefwerkweek, dan zeuren we wat af. Te veel, te lang, te moe, te dit en te dat. En als we onze repetities verknallen, dan worden we op huiswerkcursus of bijles gezet. Niks in twee jaar tijd je hele school afmaken!
Ik probeer het me voor te stellen… die kampen met al die jonge jongens en mesjes. Niks te leren. Geen boeken, geen school. Afhankelijk zijn van iemand in het kamp die je nog wat kan bijbrengen. En meestal is zo iemand er niet. Bij opa was er tenminste niemand. Hij heeft gewoon vier jaar geen les gehad.
Natuurlijk geldt dit voor alle kinderen in oorlogsgebieden. In Syrië, in Egypte, in Afghanistan, in Libië, in Afrika, in al die gebieden waar op een verschrikkelijke manier oorlog wordt gevoerd. Het is vluchten voor geweld, voor honger, voor verkrachting.
Wie denkt er dan nog aan onderwijs?

Bekijk  hier de Indië herdenking 2013 uitgezonden door de NOS

~ Ben jij Indisch en herdenk jij op 15 augustus? ~

.

Indië Herdenking 2013

Indië Herdenking 2013.

Yvonne en Rob Keuls, de (geëmotioneerder) grootouders van Babiche

Babiche & Yvonne Keuls

Babiche Keuls en Yvonne Keuls

.

 Alle afbeeldingen via de livestream van NOS.nl
De toespraak van Babiche Keuls is ook gepubliceerd in Den Haag Centraal

.

LIKE & FOLLOW 2Z1G
Facebook | Twitter | Pinterest | Via.me | Instagram W& | Instagram Liz

.

Ik Voel Me [In]compleet

.

‘Ik ben Indisch’, riep ik als klein ‘pindamensje’. Als klein meisje voelde ik mij al anders dan de Nederlandse kindjes uit mijn klas. Geboren in Bergen op Zoom en opgegroeid met The Blue Diamonds, Tammy Wynette, Patsy Cline én mijn vaders favoriete krontjong van onder andere Hetty Koes Endang.

Omringd met veel liefde van mijn Indische tantes, ooms, nichtjes en neefjes tijdens de welbekende kumpulans ((familie)samenzijn met lekker eten) met natuurlijk veel makan(an). Hollandse pot aten we niet vaak, behalve met een Indische twist. Juist ja… sambal bij! ‘Wendy, je moet naar huis. Het is vijf uur en wij gaan eten!’ Dat kennen wij als Indo’s natuurlijk niet. Bij ons wordt er nooit afgepast gekookt en er kan altijd een bordje (of twee, drie, vier) extra op tafel.

Door de verhalen van mijn ouders en familie werd ik nieuwsgierig naar hun achtergrond en in 2005 maakte ik mijn eerste reis naar Indonesië, de gordel van smaragd. Het voelde voor mij als thuiskomen en ik kuste meteen de grond. De heerlijke temperatuur, de hartelijke en vriendelijke mensen en de prachtige natuur. En ik hoor je denken; Hoe kun jij je daar nou thuis voelen? Na één reis? En je bent toch in Nederland geboren? Ja, dat klopt! Dat klopt allemaal!

Maar weet je… Ik had het er laatst met een vriendin over. Ik weet niet of ik hier mijn oude dag wel wil ‘slijten’. Nederland is een fantastisch land: historie, toonaangevend op het gebied van kunst en cultuur, ‘prachtige’ infrastructuur, Europees land met de beste gezondheidszorg. Maar daarnaast voelt het voor mij alsof ik in een verkeerd land geboren ben. Ik ben meerdere malen in Azië geweest en voel ik mij daar fijn(er). Ik kan buiten leven, doen (voor mijn gevoel dan) waar ik zin in heb, maar vooral zijn wie IK ben, zonder daarvoor ‘afgestraft’ te worden.

Ik kan niet oordelen over hoe het voor mij zou zijn om daar ‘echt’ te wonen, omdat ik die ervaring (nog) niet heb. Maar als ik terug denk aan de keren dat ik daar was, voelde het voor mij ECHT. Het voelde als thuis. En nu denk je vast; jij bent gek! Nee, ik ben eerder prettig gestoord… Het duurt nog wel even voordat ik deze stap ga maken, want ik ben nog lang niet ‘rijp’ om achter de geraniums te zitten.

In de tussentijd wil ik hier heerlijk aan de slag met mijn eigen bedrijf en weer veel meer gaan reizen. Ik kan niet wachten tot ik weer naar Azië kan en ik sta dan ook echt te popelen. Voor mij voelt het zo, maar misschien vindt een ander het helemaal niets. Advies is prima, maar ik wil niet teveel nadenken over wat anderen denken of zeggen… iedereen vindt wel IETS. En ik zeg: Dream it, Wish it, Do it!

Live ~ Laugh ~ Love
W&

~ Wat is jouw droom en hoe zorg je dat dit tot leven komt? ~

Afbeelding header: www.opverrereis.nl

LIKE & FOLLOW 2Z1G
Facebook | Twitter | Pinterest | Via.me | Instagram W& | Instagram Liz

INTERVIEW | Yvonne Keuls

.

~ Dubbelpublicatie met HoezoIndo

.

We hebben er al eerder aandacht aan besteed, de “Indische Tantes” van Yvonne Keuls. Maar om je geheugen nog even op te frissen: in 2012 ontving Yvonne Keuls de Cultuurprijs van de stad Den Haag, bestaande uit een bedrag van 25.000 euro. Met dit bedrag startte zij in april dit jaar een grootschalige crowdfunding rondom de realisatie van een bronzen standbeeld van de “Indische Tantes” aan het Frederik Hendrikplein in Den Haag. Ik interviewde Yvonne Keuls over het waarom en belang van dit standbeeld.

.

VALT ER IETS TE LACHEN? WIJ STAAN VOORAAN!

.

Ze lopen nog rond, de Indische tantes, maar ik realiseer me steeds vaker dat ze aan het verdwijnen zijn. Nog even en de Indische tantes zijn een monument van herinneringen geworden. ‘Een monument om te verwezenlijken in brons!’ aldus Yvonne Keuls, ‘een eervol monument ter afsluiting van 350 jaar koloniën.’

‘Om het KOLONIAAL VERLEDEN te herdenken kun je natuurlijk ook een rijtje soldaten nemen, maar ik wil juist een beeld van de gewone mens. Van de INDISCHE TANTE. De vrouw die vaak berooid is achtergebleven, maar haar schouders eronder zette en doorging.’ Yvonne spreekt duidelijk taal. ‘Toen mijn tantes in Nederland kwamen hebben ze zich meteen in de nieuwe situatie weten te settelen door het enige wat ze nog over hadden – hun familie – volledig uit te buiten. Geweldig toch! Een van de donateurs omschreef het heel mooi: ‘ik gun iedereen een Indische tante’. Dat gun ik ook iedereen.’

Maquette van de "Indische Tantes" op de Tong Tong Fair 2013 © Hans Slijp

Maquette van de “Indische Tantes” op de Tong Tong Fair 2013 © Hans Slijp

FAMILIE, de kern waar het allemaal om draait voor Indische tantes. ‘Ze zijn een soort al-moeder,’ legt Yvonne uit. ‘Mijn tantes ontfermden zich over alle kinderen in de familie, en hadden ook altijd commentaar op ze, en daar werd weinig tegen gedaan. Ze vormden een CLAN van mensen die elkaar op de hoogte hielden van al het familiegebeuren. Mijn moeder belde ook altijd alle tantes op als er iets was gebeurd. Dan begon het verhaal bij de één, en bij de tiende was alles zo aangedikt dat er van het oorspronkelijk verhaal niets meer over was.’

Ik moet lachen om de manier waarop Yvonne vol humor vertelt over haar familie. Ook zoiets typerend voor Indische mensen én tantes, bedenk ik me: LACHEN. Yvonne: ‘Alle tantes waren doortrokken van een NAÏVITEIT GEMENGD MET MENSENWIJSHEID en een acceptatie van zo is het leven nu eenmaal. Wij zijn er en we zullen lachen. Valt er iets te lachen? Wij staan vooraan! Ook als er niets te lachen valt. Kijk maar hoe wij het kunnen omdraaien. Ze hebben heel wat meegemaakt, maar er de hele tijd over zeuren deden ze niet, sommigen vinden dat raar, maar zo waren ze.’

Yvonne Keuls op de Tong Tong Fair 2013 © Hans Slijp

Yvonne Keuls op de Tong Tong Fair 2013 © Hans Slijp

Het monument van de “Indische Tantes” zal aan het FREDERIK HENDRIKPLEIN komen te staan. Maar waarom is er juist voor deze locatie gekozen? Yvonne: ‘Het leuke aan het Frederik Hendrikplein is dat het in het centrum ligt waar al die mensen hebben gewoond, gelopen en gewinkeld. En ze zijn er nog! Als je kijkt naar de 15 augustus herdenking, dan sjokken al die oude Indische mensen daar nog steeds naartoe, gesteund door hun kinderen en kleinkinderen. Natuurlijk wordt dat aantal minder, maar het aantal KLEINKINDEREN wordt juist weer groter.’

Yvonne onderstreept het belang dat wij – de jongere generaties – ons goed moeten realiseren dat de Indische tantes zijn voortgekomen uit het koloniale tijdperk. ‘Zij zijn een MENGELING VAN BLOED en hun steeds blanker wordende nakomelingen hebben met dit koloniale tijdperk steeds minder te maken. Maar er zal een moment komen dat er vragen worden gesteld. En om vragen te stellen heb je een TEKEN nodig. Een monument is een teken. Daarom is het ook zo belangrijk dat het standbeeld van de “Indische Tantes” er komt.’

Meer lezen? Op www.hoezoindo.nl praten Yvonne en ik verder over Indische tantes en waarom het zo belangrijk is dat de jongere generaties zich verdiepen in hun familiegeschiedenis.

———————————————————————————————————————————————————————

Gun jij de “Indische Tantes” ook een permanente plek aan het Frederik Hendrikplein? Je kunt tot 1 september 2013 een bedrag(je) overmaken via rekeningnummer 88.49.04.601 t.n.v. Doen Evenementen o.v.v. “Indische Tantes”, of via de website www.VoorDeKunst.nl.

Alle donateurs zijn van harte welkom om mee te feesten tijdens de onthulling op 5 oktober.

———————————————————————————————————————————————————————

Afbeelding header genomen tijdens de Tong Tong Fair 2013 © Hans Slijp

LIKE & FOLLOW 2Z1G
Facebook | Twitter | Pinterest | Via.me | Instagram W& | Instagram Liz

.

#BTYR – Back To Your Roots: I.N.D.I.S.C.H [2]

.

De Indische Realisatie

Vroeger (toen ik een über-über-schattig peutertje was) speelde mijn moeder weleens een spelletje met mij. Ik zat tegenover haar op de bank en keek toe hoe zij haar neus aanwees: ‘Boterneusje’. Daarna wees ze mijn neus aan: ‘Pindaneusje’. ‘Boterneusje, pindaneusje, boterneusje, pindaneusje… brrrrrrrrrrrr!’ Lachend rolde ik over de bank terwijl mijn moeder mij kietelde.

Dat pindaneusje van mij is de uitkomst van een Hollands (via mijn moeder) – Indische (via mijn vader) genetische mix. Maar als kind was ik mij niet bewust van mijn Indische roots. Ik was Liselore, ik had bruine ogen en bruin haar, net als mijn broertjes. Ik wist niet beter, en hoorde niet anders, dan dat ik Nederlands was. Na verloop van tijd snapte ik wel dat mijn vader uit Indonesië (voormalig Nederlands-Indië) kwam, maar ik besteedde er niet veel aandacht aan. Tot een paar jaar geleden.

Mijn ‘Indische realisatie’ kwam in 2008 toen mijn vaders familie precies vijftig jaar in Nederland was. Aan alle ooms, tantes, neefjes en nichtjes werd gevraagd: ‘Voel jij je Indisch?’ In eerste instantie wilde ik nee antwoorden, maar dat voelde niet helemaal ‘waar’. Maar wat er dan precies ‘Indisch’ aan mij was, dat wist ik ook weer niet. Uiteindelijk ben ik tot de conclusie gekomen dat ‘Indisch’ – voor mij – een niet nader te definieren gevoel is. Het zit letterlijk en figuurlijk in mij, en hierop baseerde ik in 2011 ook mijn bacheloronderzoek en scriptie: ‘Van Indisch zijn, tot Indisch voelen.’

Ik dook in de Indische geschiedenis en de persoonlijke geschiedenissen van verschillende Indische families, inclusief mijn eigen familie. Ineens kon ik de familiegeschiedenis in een historisch kader plaatsen. Een kader, dat omgezet naar gebeurtenissen, gevuld is met bitterzoete herinneringen, variërend van de heimwee naar de binnenlanden van Tana Toraja waar mijn oma opgroeide, tot de straten waar mijn vader als kind speelde, tot de kille ontvangst in Nederland.

Ooit zal ik naar Indonesië gaan en de huizen op palen en de houten beelden van de doden in Tana Toraja, zo vaak beschreven in de verhalen van mijn oma, opzoeken. Maar ik heb nooit het verlangen gekend om op zoek te gaan naar mijn roots in Indonesië. Het land zoals mijn grootouders en vader het hebben gekend bestaat immers niet meer. Nee, mijn roots liggen in de familiegeschiedenis en de herinneringen van mijn vader en zijn familie, al dan niet bewust of onbewust overgedragen.

Dream On & Write On
Liz

BTYR © Liselore Rugebregt 2013

En dan nog even dit… 

Indisch komt van ‘Indische Nederlander’ en is NIET hetzelfde als Indonesisch. In de voormalige kolonie Nederlands-Indië (het huidige Indonesië)  werd namelijk een (juridisch) bevolkingsonderscheid gemaakt naar:

  • Europeanen, onderverdeeld in:
    • Totoks (volbloed Europeanen)
    • Indo Europeanen (een ‘mix’ van Europeanen en Indonesiërs, waarvan het merendeel Indische Nederlanders)
  • Vreemde Oosterlingen
  • Inlanders (de oorspronkelijke bewoners: Indonesiërs)

Na de Japanse bezetting (ten tijde van WOII in Europa – Japan en Nazi Duitsland waren bondgenoten) en de daaropvolgende onafhankelijkheidsstrijd, werden alle Europeanen en Indo Europeanen voor het blok gezet: Indonesisch staatsburger worden of vertrekken uit Indonesië.  Maar zelfs al opteerde je voor het Indonesisch staatsburgerschap (warga negara), dan nog werd je met de nek aangekeken door de Indonesiërs. Zo kwam het dat in de periode tussen 1945 en 1965 ongeveer 330.000 Indische Nederlanders noodgedwongen naar Nederland repatrieerden (migreerden).

Wendy en ik behoren tot de zogeheten ‘derde (Indische) generatie’. Wij zijn de (klein)dochters van de ‘repatrianten’ die – veelal getraumatiseerd door de oorlog, de onafhankelijkheidsstrijd en het gedwongen vertrek uit Indonesië – met helemaal NIETS aankwamen in Nederland.

.

LIKE & FOLLOW 2Z1G VIA
Facebook | Twitter | Pinterest | Instagram Wendy | Instagram Liselore